ESA kaynaklı yeni veriler, uzay boşluğunda çekilen bir Güneş fotoğrafında merkezdeki devasa siyah noktayla dikkat çeken gizemli bir olayı gözler önüne serdi. Kameranın arızalandığı düşünülebilse de, bu durum aslında aşırı aydınlatma altında görüntüleme sensörlerinin sergilediği beklenen bir davranıştır. Piksel aşırı doygunluğunun en parlak alanların koyu görünmesine neden olduğu bu durum, 'Siyah Güneş' etkisi olarak adlandırılmaktadır. Slovenya'daki Maribor Üniversitesi'nin Trisat programı baş araştırmacısı Iztok Kramberger, bu etkinin ilk bakışta istenmeyen bir görüntüleme hatası gibi görünse de kendileri için son derece yararlı bir görsel özellik oluşturduğunu belirtmektedir.
Küçük bir kamera taşıyan Trisat-S nanosatellitinden elde edilen bu kare, tam olarak misyon ekibinin görmeyi umduğu bir sonuçtu. Ekip daha önce, Avrupa Uzay Ajansı'nın Genel Destek Teknoloji Programı tarafından desteklenen Trisat-R misyonu ile de benzer bir etkiyi araştırmıştı. Trisat-R'ın kamerası Güneş'i çekmediği zamanlarda, binlerce kilometre uzaktan 2 mm'lik merceğiyle Dünya'nın bir görüntüsünü yakalamıştı. Eylül ayında fırlatılan Trisat-S ile birlikte, Maribor Üniversitesi ve Sloven uzay şirketi SkyLabs iş birliğinde yürütülen bu takip deneyi, uydunun etrafını her yönden saran altı minyatür kamera ile uzay ortamını izleme fırsatı sundu.
Carl Sagan Seti: Kozmos & Tanrının Kapısını Çalan Bilim (2 Kitap)
"Evrenin neresindeyiz ve nereye gidiyoruz?" Çağımızın en büyük astrofizik başyapıtı Kozmos ve bilimin sınırlarını sorgulayan 2'li özel koleksiyon seti.
Trisat-R orta Dünya yörüngesinden iki kamerayla gözlem sunarken, Trisat-S alçak Dünya yörüngesindeki altı kameradan eş zamanlı gözlem toplama imkanı tanıyor. Iztok Kramberger, elde edilen bu görüntülerin simülasyonlarla karşılaştırılarak görsel farkındalık modellerinin geliştirilmesi ve doğrulanması açısından çok değerli olduğunu vurguluyor. Simülasyonlar, laboratuvar testleri ve gerçek uzay uçuşu arasındaki döngüyü kapatan bu süreç, minyatür görüntüleme teknolojisinin CERN’in Charm tesisindeki yoğun radyasyon ortamına maruz bırakılarak test edilmesiyle de desteklendi. SkyLabs tarafından geliştirilen radyasyon koruma mekanizmalarının, sensörün performansını zorlu uzay koşullarında nasıl koruduğu bu sayede değerlendirildi.
Trisat-S yalnızca görüntü tabanlı navigasyon deneyleri yürütmekle kalmıyor, aynı zamanda gelecekteki uzun süreli görevler için gelişmiş uzay aracı hibernasyon teknolojilerini de gösteriyor. Isar Aerospace'in Spectrum fırlatıcı aracıyla Eylül 2026'da fırlatılan altı ticari ve eğitim amaçlı CubeSat'tan biri olan Trisat-S, Isar Aerospace'in kendi fırlatma aracıyla yörüngeye ulaşan ilk Avrupa şirketi olması ve ESA'nın Avrupa Fırlatıcı Yarışması'nı tamamlayan ilk şirket olmasıyla da tarihe geçen bir misyonun parçası oldu.
