NASA'nın Mars Science Laboratory misyonunun kalbi olan Curiosity keşif aracı, Kızıl Gezegen'deki görevine Gale Krateri içerisinde tüm hızıyla devam ediyor. Araç tarafından yayınlanan son sol (Mars günü) blog kayıtları, 5036 ile 5042. soller arasındaki dönemi kapsarken, merkezin odak noktası Mars gökyüzündeki bulut hareketleri oldu. Curiosity'nin Navigasyon Kamerası (NCam) tarafından yakalanan tanecikli ve siyah-beyaz kareler, ince atmosfer tabakasında süzülen narin, ipliksi cirrus (tüy bulutu) benzeri yapıları gözler önüne serdi. Görüntülerin sağ üst köşesinde yoğunlaşan güneş ışığı, bu buz kristallerinden oluşan yapıların zarafetini ortaya çıkarırken, gradyan geçişlerle alt ve sol kenarlara doğru koyulaşan dokular Mars optik ortamının karakteristik özelliklerini yansıtıyor.
Mars atmosferi, Dünya'nınkinden oldukça farklıdır; büyük ölçüde karbondioksitten (%95.3) oluşur ve gezegen yüzeyindeki ortalama basınç Dünya deniz seviyesindeki basıncın yalnızca yüzde 1'i kadardır. Bu denli ince bir gaz örtüsüne sahip bir gezegende bulut oluşumu, termodinamik ve mikrofiziksel açıdan son derece özel koşullar gerektirir. Mars bulutları genellikle iki ana bileşenden meydana gelir: Alt enlemlerde ve sıcak mevsimlerde görülen su buzu kristalleri ve kutup bölgelerindeki kış aylarında donarak havada asılı kalan karbondioksit (kuru buz) kristalleri. Curiosity'nin görüntülediği bu ipliksi yapılar, yüksek ihtimalle atmosferin üst katmanlarında yoğunlaşan su buzu bulutlarıdır ve gezegenin su döngüsünün hâlâ aktif bir parçası olduklarını kanıtlar.
Carl Sagan Seti: Kozmos & Tanrının Kapısını Çalan Bilim (2 Kitap)
"Evrenin neresindeyiz ve nereye gidiyoruz?" Çağımızın en büyük astrofizik başyapıtı Kozmos ve bilimin sınırlarını sorgulayan 2'li özel koleksiyon seti.
Bir gezegenin iklimini ve meteorolojisini incelemek, onun evrimsel geçmişini de deşifre etmenin anahtarıdır. Günümüz Mars'ı soğuk, kuru ve çölleşmiş bir dünya olsa da, geçmişte kalın bir atmosfere ve yüzeyinde akan sıvı suya ev sahipliği yapıyordu. Atmosferik basıncın düşmesi ve manyetik alanın zayıflamasıyla birlikte suyun büyük kısmı uzaya kaçarken, kalan miktar yeraltı buzları ve bu tür ince bulut döngüleri arasında sıkışıp kalmıştır. Curiosity'nin sol bültenlerinde paylaşılan bu görsel veriler, astrobiyologlara ve gezegen iklim bilimcilerine, Mars'ın mevsimsel su buharı taşınım mekanizmalarını modelleme konusunda eşsiz bir pencere açmaktadır.
Gale Krateri'nin tabanından gökyüzüne uzanan bu gözlemler, sadece meteorolojik birer kartpostal ibaret değildir. Curiosity üzerindeki Mastcam ve ChemCam gibi spektroskopik araçlar, bu bulutların optik derinliğini, parçacık boyutunu ve bileşimini analiz ederek toz fırtınaları ile bulut oluşumları arasındaki korelasyonu inceler. Mars'ta her yıl tekrarlanan küresel toz fırtınaları, atmosferdeki askıda kalan partikül miktarını artırarak güneş ışığını emer ve atmosferi ısıtır; bu durum bulutların oluşum zamanlamasını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler. Curiosity'nin topladığı her yeni sol verisi, komşu gezegenimizin dinamik hava durumunun karmaşık fiziğini çözmemize bir adım daha yaklaştırıyor.
