Uzay görevleri, gezegenimizin konforlu sınırlarından uzaklaştıkça tamamen yeni ve sert gerçekliklerle yüzleşir. Özellikle Ay'ın karanlık yüzü veya Mars'ın tozu dumanı içerisinde, Dünya'dan sürekli ikmal yapma lüksümüz yoktur. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) yürüttüğü son çalışmalar, derin uzay yolculuklarında suyun korunması ve yönetilmesi üzerine odaklanan 'Keeping water where it's wanted' (Suyu istendiği yerde tutmak) projesini gündeme taşıyor. Bu proje, yaşam destek sistemlerinin en kritik halkası olan suyun en küçük damlasının dahi israf edilmemesini hedefleyen yenilikçi bir teknolojik yaklaşımı temsil ediyor.
Uzaydaki yaşam destek sistemleri, temel olarak 'kapalı devre' prensibiyle çalışır. Bu sistemler, astronotların terlemesinden, nefes alışverişindeki nemden ve atık su kaynaklarından elde edilen suyun arıtılarak tekrar kullanılabilir hale getirilmesi sürecidir. Ancak yerçekimsiz ortamda (mikro-yerçekimi), suyun moleküler yapısı ve davranış biçimi Dünya'dakinden oldukça farklıdır. Yüzey gerilimi nedeniyle sıvılar serbestçe hareket edebilir, ekipmanlara zarar verebilir veya sensörleri yanıltabilir. ESA'nın geliştirdiği bu yeni çözüm, suyu sadece filtrelemekle kalmayıp, onu istendiği yerde -yani depolama tanklarında veya tüketim hatlarında- tutmak için dinamik bariyerler ve gelişmiş akışkanlar dinamiği uygulamaları kullanıyor.
Carl Sagan Seti: Kozmos & Tanrının Kapısını Çalan Bilim (2 Kitap)
"Evrenin neresindeyiz ve nereye gidiyoruz?" Çağımızın en büyük astrofizik başyapıtı Kozmos ve bilimin sınırlarını sorgulayan 2'li özel koleksiyon seti.
Geçmişteki ISS görevlerinden edinilen tecrübeler, suyun mekanik ve kimyasal arıtımında büyük aşamalar kaydetmemizi sağladı. Ancak Ay veya Mars üsleri gibi daha uzun süreli görevlerde, sistemlerin bakım gerektirmeden yıllarca çalışması gerekmektedir. Projenin özünde, suyun kaybını önleyecek 'akıllı yüzeyler' ve düşük enerjili sızıntı tespit sensörleri bulunuyor. Bu sensörler, nanometrik düzeydeki sızıntıları bile tespit ederek merkezi bilgisayara rapor veriyor; böylece henüz daha büyük bir teknik sorun oluşmadan müdahale edilebiliyor.
Bu teknolojinin geliştirilmesi, sadece uzay görevleri için değil, Dünya üzerindeki su kıtlığı çeken bölgeler için de bir model teşkil ediyor. Bir astronotun sınırlı bir çevrede suyu yüzde 90-95 oranında geri dönüştürmesi, küresel ölçekte su tasarrufu teknolojileri için bir ilham kaynağı haline geliyor. ESA, 'Discovery and Preparation' programı aracılığıyla bu teknolojiyi laboratuvar ortamından çıkarıp, gelecekteki Ay üssü tasarımlarına entegre etmeye hazırlanıyor.
