Başıboş Gezegen (Rogue Planet / Nomadic Planet)

Bu gezegenler genellikle genç bir güneş sisteminin oluşum evresindeki gezegensel kaos sırasında diğer dev gezegenlerin kütleçekimsel itmesiyle uzaya fırlatılmışlardır. Yüzeyleri yıldız ışığı almadığı için zifiri karanlık ve aşırı soğuktur; ancak kalın hidrojen atmosferine veya çekirdek radyoaktivitesine sahip olan bazılarının yüzey altı okyanuslarında jeotermal ısıyla yaşam barınabileceği teorileştirilmektedir.

Yıldızlararası uzayın zifiri karanlığında herhangi bir yıldıza kütleçekimsel olarak bağlı olmadan tek başına sürüklenen başıboş gezegenler (yetim gezegenler), iki temel mekanizmayla oluşur: Birincisi, genç bir gezegen sisteminin oluşum evresinde dev gezegenlerin birbirleriyle yaşadığı kütleçekimsel etkileşimler (sapan etkisi) sonucu daha küçük gezegenlerin sistem dışına fırlatılmasıdır. İkincisi ise yıldız oluşum bulutsularında tıpkı yıldızlar gibi gaz bulutunun kendi içine çökmesiyle oluşan, ancak kütlesi döteryum füzyonunu bile başlatmaya yetmeyen (13 Jüpiter kütlesinin altındaki) alt-kahverengi cüce (sub-brown dwarf) cisimlerdir.

Kendi ışıklarını yaymadıkları ve bir yıldızın önünden geçmedikleri için başıboş gezegenleri tespit etmenin en etkili yolu 'Kütleçekimsel Mikromercekleme' (Gravitational Microlensing) yöntemidir: Karanlık gezegen, arka plandaki uzak bir yıldızın tam önünden geçerken kütleçekimiyle o yıldızın ışığını kısa süreliğine büküp parlatır. NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve James Webb'in Orion Bulutsusu gözlemleri (JuMBO çiftleri dahil), Samanyolu'ndaki başıboş gezegen sayısının yıldızlara bağlı gezegenlerden bile fazla olabileceğini göstermektedir.