Beyaz Cüce (White Dwarf)

Güneş'in kütlesine yakın bir kütleyi yaklaşık Dünya büyüklüğündeki bir hacme hapseder. Artık nükleer füzyon yapmaz; sahip olduğu depolanmış ısıyı milyarlarca yıl boyunca uzaya yayarak yavaş yavaş soğur. Çöküşü, kuantum mekaniğindeki 'elektron dejenere basıncı' sayesinde dengelenir. Bir beyaz cücenin kütlesi Chandrasekhar limitini (1.44 Güneş kütlesi) aşarsa nötron yıldızına çöker veya Tip Ia süpernova olarak patlar.

Güneş sistemi dahil Samanyolu'ndaki yıldızların yaklaşık %97'si, başlangıç kütleleri 8 Güneş kütlesinin altında olduğu için ömürlerini süpernova patlamasıyla değil, beyaz cüce olarak tamamlar. Hidrojen ve helyum yakıtını tüketen yıldız kırmızı dev evresine geçip dış katmanlarını görkemli bir 'gezegenimsi bulutsu' (planetary nebula) olarak uzaya üflediğinde, geriye ağırlıklı olarak karbon ve oksijenden oluşan sıcak çekirdek kalır. Bu çekirdekte nükleer füzyon durmuştur; yıldızı kütleçekimsel çöküşe karşı tutan tek kuvvet, Wolfgang Pauli'nin dışlama ilkesinden kaynaklanan 'elektron dejenerelik basıncı'dır.

Başlangıçta yüzey sıcaklığı 100.000 Kelvin'i aşan beyaz cüceler, çok küçük yüzey alanlarına sahip oldukları için ısılarını uzaya son derece yavaş yayarlar. Milyarlarca yıl boyunca soğuyan bir beyaz cücenin içindeki yoğun karbon atomları, yüksek basınç altında faz geçişi yaşayarak kristalize olur ve yıldızın çekirdeğini gezegen boyutlarında devasa bir kozmik elmasa dönüştürür; evrenin yaşı (13.8 milyar yıl) henüz hiçbir beyaz cücenin tamamen soğuyup 'kara cüce' (black dwarf) olmasına yetmemiştir.