Carrington Olayı (1859 Jeomanyetik Fırtınası)

İngiliz astronom Richard Carrington tarafından 1 Eylül 1859'da Güneş yüzeyinde dev bir beyaz alev patlaması olarak gözlemlendi. 18 saat içinde Dünya'ya ulaşan devasa koronal kütle atımı, küresel telgraf hatlarını çökertti; telgraf direklerinden kıvılcımlar saçıldı ve piller bağlı olmadığı halde hatlar çalışmaya devam etti. Auroralar Karayipler ve Hawaii gibi ekvatora yakın yerlerden bile geceyi gündüze çevirecek kadar parlak görüldü.

1 Eylül 1859 sabahı İngiliz amatör astronomlar Richard Carrington ve Richard Hodgson, Güneş yüzeyindeki devasa bir leke grubunu gözlemlerken tarihte ilk kez beyaz ışıkta çıplak gözle seçilebilen muazzam bir Güneş parlaması (solar flare) kaydettiler. Bu parlamayla birlikte uzaya fırlatılan devasa Koronal Kütle Atımı (CME), normalde 3-4 gün süren Dünya yolculuğunu sadece 17.6 saatte tamamlayarak gezegenimizin manyetosferine çarptı ve kayıtlardaki en şiddetli jeomanyetik fırtınayı (Dst indeksi yaklaşık -1760 nT) başlattı.

Fırtına o kadar güçlüydü ki kuzey ışıkları Küba, Jamaika, Hawaii ve Panama gibi tropikal enlemlerde bile gökyüzünü gündüz gibi aydınlattı; Amerika ve Avrupa'daki telgraf hatlarında oluşan indüksiyon akımları operatörleri çarptı, direklerden kıvılcımlar saçıldı ve bazı telgraf istasyonları bataryalarını fişten çekmelerine rağmen sırf atmosferdeki auroral akımlarla mesaj göndermeye devam etti. Günümüzde NASA ve ESA'nın uzay havası (space weather) izleme uyduları (SOHO, SDO, DSCOVR), modern elektrik şebekelerini, GPS uydularını ve internet altyapısını olası yeni bir Carrington sınıfı fırtınaya karşı erken uyarmak için 7/24 Güneş'i gözetlemektedir.