Hubble Uzay Teleskobu (HST)
Hubble Uzay Teleskobu (HST); 1990 yılında fırlatılan, atmosferin bozucu etkilerinden uzakta Dünya yörüngesinde görev yapan ve astronomi tarihini kökten değiştiren efsanevi gözlemevidir.
Derinlemesine İnceleme ve Fiziksel Mekanizma
Edwin Hubble'ın onuruna adlandırılmıştır. Alçak Dünya yörüngesinde (yaklaşık 540 km) döner. Çektiği Hubble Derin Alan (Deep Field) fotoğraflarıyla bir iğne ucu kadar karanlık uzay parçasında binlerce galaksi olduğunu göstererek insanlığın evrene bakışını değiştirmiştir. Astronotlar tarafından uzay mekiği görevleriyle yörüngede 5 kez tamir edilip güncellenen tek uzay teleskobudur.
Adını kozmolojinin öncüsü Edwin Hubble'dan alan ve NASA ile ESA ortaklığında geliştirilen Hubble Uzay Teleskobu (HST), 24 Nisan 1990'da Discovery uzay mekiği (STS-31) ile yerden yaklaşık 540 km yükseklikteki alçak Dünya yörüngesine yerleştirildi. Fırlatmadan hemen sonra çekilen ilk görüntülerde 2.4 metrelik ana aynanın kenarlarında saç telinin ellide biri (2.2 mikrometre) kadar bir üretim hatası ('küresel sapınç' / spherical aberration) olduğu anlaşıldı; ancak Aralık 1993'te Endeavour mekiğiyle gerçekleştirilen tarihi STS-61 bakım görevinde astronotların COSTAR optik düzeltme lenslerini takmasıyla Hubble tam keskinliğine kavuştu.
1993 ile 2009 yılları arasında gerçekleştirilen beş uzay mekiği bakım misyonu sayesinde kameraları (WFC3, ACS) ve jiroskopları sürekli yenilenen Hubble; yakın morötesi, görünür ışık ve yakın kızılötesi dalga boylarında 1.6 milyondan fazla gözlem yapmıştır. Hubble Derin Alan (Hubble Deep Field) görüntüsüyle boş görünen gökyüzü noktasında binlerce galaksi olduğunu göstermiş, evrenin yaşını 13.8 milyar yıl olarak netleştirmiş, Plüton'un uydularını keşfetmiş ve James Webb ile eşzamanlı çalışarak modern astronominin altın çağını şekillendirmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hubble fotoğrafları neden renklidir?
Farklı dar bant filtrelerle çekilen siyah-beyaz fotoğraflar, elementlerin (hidrojen, oksijen, kükürt) saldığı ışık dalga boylarına göre renklendirilerek birleştirilir.
Hubble Uzay Teleskobu kavramının modern astrofizik ve uzay araştırmalarındaki önemi nedir?
Hubble Uzay Teleskobu (HST), gözlemsel astronomi verilerinin (James Webb, Hubble, ESA ve yer tabanlı gözlemevleri) kuramsal fizik modelleriyle doğrulanmasında kilit rol oynar ve evrenin temel yasalarını anlamamızı sağlayan anahtar kavramlardan biridir.

