Callanish Taşları Üzerinde Zamanın İmzası: Gökyüzünün Sekiz Figürü

Her gün tam olarak aynı saatte dışarı çıkıp Güneş'i içeren bir fotoğraf çekseydiniz, Güneş'in gökyüzündeki konumu zamanla nasıl değişirdi? Bu merak uyandırıcı sorunun görsel yanıtı "analemma" olarak adlandırılır. Analemma; tüm bir yıl boyunca, tamamen aynı noktadan ve aynı saatte kaydedilen karelerin üst üste bindirilmesiyle oluşturulan büyüleyici bir kompozit zaman haritasıdır. Burada gördüğünüz analemma, İskoçya'nın Dış Hebridler bölgesinde yer alan Callanish köyü yakınlarında, bir yıl boyunca birkaç günde bir tam öğle vaktinde kaydedilen fotoğraflardan meydana getirildi. Ön planda ise insanlığın Bronz Çağı'nda, yaklaşık M.Ö. 2700 civarında dikilmiş olan Callanish Taşları yükseliyor. Bu esrarengiz taş çemberinin bir zamanlar astronomik bir amaca hizmet edip etmediği günümüzde hâlâ gizemini koruyor. Gerek bu karede gerekse tüm analemmalarda görülen "8" benzeri sonsuzluk şeklinin nihai sebebi; Dünya'nın dönme eksenindeki eğiklik ve Güneş çevresindeki yörüngesinin kusursuz bir daire yerine elips şeklinde olmasıdır. Gündönümü anlarında Güneş, analemma eğrisinin ya en tepesinde ya da en dibinde yer alır. Bu görüntü Aralık gündönümüne (kış gündönümü) yakın bir dönemde çekildiği için Güneş, analemmanın tabanına yakın bir konumda parıldamaktadır. Ekinokslar ise analemmanın kesişim noktasına değil, orta seviyelerine karşılık gelir. Önümüzdeki günlerde, tüm Dünya üzerinde gece ile gündüzün eşitlendiği ekinoks gerçekleşecek. Tarih boyunca pek çok kültür, mevsimlerin bu zarif dönüşümünü ekinokslarla kutlamıştır.