Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) gezegen savunması odaklı Hera uzay aracı, astrofizik tarihinde bir ilki gerçekleştirerek Didymos ikili asteroid sistemini oluşturan iki gök cismini ilk kez birbirinden bağımsız olarak görüntülemeyi başardı. Dünyadan yaklaşık 197 milyon kilometre mesafede bulunan uzay aracı, monokromatik Asteroid Çerçeveleme Kamerası'nı (AFC) kullanarak 18 Ekim akşamı asteroid çiftine 1280 kilometre mesafeden tarihi kareler yakaladı. Daha önceki yaklaşma evrelerinde tek bir parlak nokta olarak görülen sistem, bu son manevraların ardından nihayet iki ayrı kütle halinde çözüldü. Bu başarı, Hera'nın Ekim ayı başlarında başarıyla tamamladığı hassas frenleme manevralarının hemen ardından geldi. Ard arda ateşlenen iticiler sayesinde uzay aracının hızı, hedef asteroitlere göre saniyede 20 metreye düşürülmüş ve ince ayarlı bir yaklaşma yörüngesi elde edilmişti.
Sistemin ana bileşeni olan Didymos, yaklaşık 780 metrelik çapıyla Dubai'deki Burj Khalifa gökdeleninden biraz daha küçük bir boyuta sahipken, yörüngesinde dönen daha küçük uydu Dimorphos ise 151 metre çapıyla Giza Büyük Piramidi ile eşdeğer büyüklükte bulunuyor. İki cisim birbirlerinden ortalama 1,15 kilometre mesafede konumlanıyor ve Dimorphos ana cismin etrafında saniyede yaklaşık 18 santimetrelik bir hızla dolanıyor. Hera Proje Yöneticisi Michael Kueppers, görüntüleme anını değerlendirirken daha önce tek bir piksel gibi görünen Dimorphos'un artık ana gövdesinden net bir şekilde ayrıldığını vurguladı. Misyon Yöneticisi Ian Carnelli ise Hera'nın kendi gözleriyle ilk kez hedef sisteme baktığını belirterek, 25 Kasım'da yayımlanacak olan yeni ve çok daha keskin detayların Dimorphos'un yapısına dair bilinmeyenleri aydınlatacağını ifade etti.
Carl Sagan Seti: Kozmos & Tanrının Kapısını Çalan Bilim (2 Kitap)
"Evrenin neresindeyiz ve nereye gidiyoruz?" Çağımızın en büyük astrofizik başyapıtı Kozmos ve bilimin sınırlarını sorgulayan 2'li özel koleksiyon seti.
Bu gözlem kampanyasının arkasında, 26 Eylül 2022 tarihinde NASA’nın DART (Double Asteroid Redirection Test) uzay aracının Dimorphos’a saniyede 6,1 kilometre hızla kasıtlı olarak çarptığı devasa bir gezegen savunma deneyi yatıyor. Bu kinetik çarpışma sonucunda uzaya 10 bin kilometreye yayllan bir enkaz bulutu fırlatılmış ve Dimorphos'un yörünge periyodu yaklaşık 33 dakika kısalmıştı. Ancak bilim insanlarının elinde hâlâ yanıtlanmayı bekleyen kritik sorular bulunuyor. Çarpışma Dimorphos üzerinde devasa bir krater mi açtı, yoksa asteroidin fiziksel formunu tamamen yeniden mi şekillendirdi? Çarpışmanın teorik simülasyonların öngördüğünden çok daha büyük bir sapma yaratmasının ardındaki asıl iç yapı ve kütle özellikleri nelerdir?
Önümüzdeki aylarda Hera, bu soruları yanıtlamak üzere Dimorphos üzerinde kapsamlı bir 'kaza yeri incelemesi' gerçekleştirecek. Birçok gelişmiş bilimsel enstrümanı devreye sokacak olan araç, aynı zamanda ayakkabı kutusu büyüklüğündeki iki adet 'CubeSat' (küp uydu) mini uydusunu da yüzeye daha da yaklaşarak detaylı veri toplamak üzere serbest bırakacak. Bu süreç, nihayetinde insanlık tarihinde bir uzay aracının asteroit yüzeyine iniş yapmasıyla taçlanacak. Tüm bu adımlar, sadece gelecekteki potansiyel Dünya tehditlerine karşı geliştirilen kinetik çarpışma yöntemini mükemmelleştirmekle kalmayacak, aynı zamanda Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinden kalan asteroitlerin iç dinamikleri hakkındaki teorik modellerimizi de kökten değiştirecek.
